4857 sayılı İş Kanunu’nda 7578 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler kapsamında doğum iznine ilişkin hükümler güncellenmiş olup, kısaca bilgi vermek isteriz.
Bildiğiniz üzere değişiklikten önceki düzenlemede kadın personelin doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta çalıştırılmaması esastı, çoğul gebelikte bu sürelere 2 hafta eklenmekte, personel doktor onayıyla doğumdan önceki son 3 haftaya kadar çalışabilmekteydi. Ayrıca doğum izni sonrasında talep halinde 6 aya kadar ücretsiz izin hakkı bulunmakta, ancak koruyucu aile olunmasına ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktaydı.
Yeni düzenleme ile birlikte;
- Kadın işçinin doğumdan önceki 8 haftalık ve doğumdan sonra 16 haftalık sürede çalıştırılmaması esastır. Yani bu düzenlemeyle kadın işçinin doğum izni toplamda 24 haftaya çıkarılmıştır. (8 hafta doğum öncesi + 16 hafta doğum sonrası)
- Çoğul gebeliklerde bu sürelere 2 hafta daha ekleneceği düzenlemesi korunmuş, herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
- Kadın işçinin iş yerinde doktorunun onayı ile çalışabileceği süre de 3 haftadan 2 haftaya düşürülmüştür.
- Kişilerin eşleriyle birlikte veya münferiden koruyucu aile olması durumuna da özel bir düzenleme getirilerek koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün ücretsiz izin verileceği hükme bağlanmıştır.
- Kadın işçinin talebi doğrultusunda tamamlanmasının ardından 6 aya kadar ücretsiz izin verilecek sürelerde tek bebeğin dünyaya getirildiği gebeliklerde 24 haftalık sürenin geçmesinden, çoğul gebeliklerde 26 haftalık sürenin geçmesinden sonra kullanılacak şekilde revize edilmiştir.
- SGK tarafından ödenecek analık (geçici iş göremezlik) ödeneği süresi de 24 haftalık yeni sisteme uyarlanmıştır.
Düzenlemenin yürürlük tarihi 01.05.2026 olup, geçiş hükmü kapsamında önemli bir hak tanınmıştır. 01/05/2026 tarihinden önce kanunun belirlediği doğum izni süresi (16 hafta) dolmuş olan ancak 01/04/2026 tarihi itibariyle doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi doldurmamış olan personele, 10 iş günü içerisinde talepleri olması halinde 8 haftalık analık izni verilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile 1 Mayıs 2026 tarihinde 16 haftalık doğum izni süresi dolmuş olan ancak 1 Nisan 2026 tarihinde 24 haftalık süre dolmamış olan kadın işçiler, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren 10 iş günü içinde ilave 8 hafta iznini talep edebilecektir.
Bu kapsamda işverenlerce özellikle;
- Geçiş hükmüne giren çalışanların tespiti ve talep süresinin takibi,
- SGK geçici iş göremezlik ödeneği ile izin sürelerinin uyumlu yürütülmesi,
- Eksik izin kullandırılmaması,
- Bordro ve insan kaynakları süreçlerinin güncellenmesi
hususlarına dikkat edilmesi gerekmektedir. Aksi halde işçilik alacakları, idari yaptırım ve SGK ihtilafı risklerinin doğabileceği unutulmamalıdır.
